Een bedrijf overnemen kan een enorme versneller zijn. Je krijgt er in één keer klanten, omzet, medewerkers, kennis of marktaandeel bij. Op papier kan zo’n stap daarom erg aantrekkelijk lijken.
Maar meer is niet automatisch beter. En een overname die financierbaar is, is nog niet per definitie financieel verstandig.
Bij fusies en overnames draait het uiteindelijk om een veel belangrijkere vraag: voegt deze deal daadwerkelijk waarde toe aan jouw onderneming? Daarvoor moet je verder kijken dan de verkoopprijs of de winst van het bedrijf dat je wilt overnemen. Je wilt weten wat de overname vraagt van je cashflow, hoeveel financiële ruimte je overhoudt en welk rendement je tegenover het risico mag verwachten.
Pas als dat plaatje klopt, weet je of een overname echt een goede volgende stap is.
Bij een mogelijke overname gaat de aandacht al snel naar één getal: de prijs. Hoeveel vraagt de verkoper? En kun je dat bedrag financieren?
Logische vragen, maar ze vertellen maar een deel van het verhaal.
Je koopt namelijk niet alleen een onderneming met een bepaalde omzet en winst. Je koopt toekomstige kasstromen, kansen en risico’s. Misschien neem je een sterk klantenbestand over, maar zijn een paar grote klanten verantwoordelijk voor het grootste deel van de omzet. Misschien is de winst aantrekkelijk, maar moet er de komende jaren flink worden geïnvesteerd. Of misschien koop je vooral groei die je zelf ook had kunnen realiseren.
Daarom begint een goede overnameanalyse niet bij: kunnen we dit betalen?
De betere vraag is: wat krijgen we ervoor terug?
Voordat je modellen bouwt en financieringsopties doorrekent, is er eerst een fundamentelere vraag: waarom wil je deze onderneming eigenlijk overnemen?
Een overname kan verschillende strategische doelen hebben. Misschien wil je sneller groeien, een nieuwe regio betreden of capaciteit toevoegen. Misschien is goed personeel schaars en zie je een overname als manier om kennis en medewerkers binnen te halen. Of je wilt je positie in een bestaande markt versterken.
Dat kunnen allemaal goede redenen zijn.
Maar alleen als de overname daadwerkelijk iets toevoegt wat je niet eenvoudiger, goedkoper of met minder risico zelf kunt realiseren.
Stel jezelf daarom vooraf vragen als:
De koopsom is meestal het grootste bedrag op papier. Toch is dat zelden het volledige bedrag dat je nodig hebt.
Rondom fusies en overnames ontstaan kosten die in eerste instantie minder zichtbaar zijn. Wie alleen naar de aankoopprijs kijkt, loopt daardoor het risico de financiële impact van de deal te onderschatten.
Dit is het bedrag dat je overeenkomt met de verkoper. Afhankelijk van de transactie betaal je bijvoorbeeld voor aandelen in de onderneming of voor afzonderlijke activiteiten en bezittingen.
Hoe die prijs is opgebouwd, bepaalt mede hoeveel financiering nodig is en welke verplichtingen je overneemt.
Gebruik je externe financiering? Dan moet de onderneming niet alleen de koopsom kunnen dragen, maar ook de rente en aflossingen die daarna volgen.
Een financier kan een bedrag misschien verantwoord vinden, maar dat betekent nog niet dat jij ook maximaal moet lenen.
De relevante vraag is hoeveel schuld past bij de kasstroom van de gecombineerde onderneming én bij de financiële vrijheid die jij wilt behouden.
Groei kost vaak eerst geld voordat het geld oplevert.
Na een overname kan bijvoorbeeld meer voorraad nodig zijn, kunnen debiteuren oplopen of moet je extra personeel aannemen voordat de omzet volledig meegroeit. Daardoor kan de behoefte aan werkkapitaal behoorlijk toenemen.
Een onderneming die op papier winstgevend is, kan daardoor alsnog tijdelijk veel cash nodig hebben.
Twee bedrijven samenbrengen gaat zelden zonder investering.
Denk aan het koppelen van administraties en IT-systemen, veranderingen in huisvesting, juridisch en fiscaal advies, nieuwe arbeidsvoorwaarden of het opnieuw inrichten van processen.
Deze kosten worden in optimistische overnameberekeningen nogal eens te laag ingeschat.
Sommige van de belangrijkste kosten vind je überhaupt niet terug op een factuur.
Een overname vraagt veel tijd en aandacht van jou en je managementteam. Die aandacht gaat tijdelijk niet naar klanten, productontwikkeling, sales of andere groeikansen in het bestaande bedrijf.
Dat hoeft geen probleem te zijn. Maar het is wel een investering.
Een aantrekkelijke businesscase kan flink onder druk komen te staan als de integratie langdurig tijd en aandacht vraagt van de bestaande organisatie.
Een goede deal kan alsnog te groot zijn voor jouw onderneming.
Kijk daarom niet alleen naar hoeveel je kunt financieren, maar vooral naar hoeveel financiële ruimte er daarna overblijft.
Wat gebeurt er met je schuldpositie? Kun je rente en aflossing ook dragen als het resultaat tijdelijk tegenvalt? Blijft er voldoende buffer voor investeringen en tegenvallers?
En minstens zo belangrijk: wat betekent de deal voor je bestaande bedrijf?
Je wilt voorkomen dat een overname alle liquiditeit en aandacht opslokt, waardoor de gezonde onderneming die je al had juist wordt afgeremd.
Een overnamebesluit baseren op één prognose geeft schijnzekerheid.
Maak daarom minimaal drie scenario’s:
Het laatste scenario is erg belangrijk. Een deal hoeft niet zonder risico te zijn. Maar je wilt wel weten dat een tegenvaller financieel beheersbaar blijft.
Lees ook: Financiële planning voor ondernemers: van onderbuikgevoel naar stuurinformatie
Soms is de beste overnamebeslissing om geen overname te doen.
Bijvoorbeeld wanneer de businesscase alleen werkt bij zeer optimistische groeiverwachtingen, bijna alle beschikbare liquiditeit nodig is of de schuldpositie te zwaar wordt.
Ook wanneer autonome groei waarschijnlijk meer oplevert, is het verstandig opnieuw naar de deal te kijken.
Een fusie of overname kan veel opleveren, maar alleen als de cijfers én de keuzes erachter kloppen. Door vooraf scherp te kijken naar rendement, risico, financiering en de impact op je bestaande onderneming, voorkom je dat groei ten koste gaat van je financiële rust. Zo maak je een keuze waar je ook op de lange termijn met vertrouwen achter kunt staan.
Sta je voor een mogelijke fusie of overname en wil je weten wat financieel verstandig is? We denken graag met je mee.
Zet vandaag de eerste stap richting jouw toekomst. Plan een kennismakingsgesprek in en ontdek hoe we jou daarbij ondersteunen.
En ontdek hoe je met ons het volgende niveau bereikt.
